Empanadas zijn kleine, gevulde deegpakketjes die een rijke culinaire geschiedenis hebben en over de hele wereld geliefd zijn. Deze heerlijke hapjes, die hun oorsprong vinden in Spanje en zich hebben verspreid naar Latijns-Amerika, bieden een perfecte combinatie van knapperig deeg en smaakvolle vullingen. In dit artikel verdiepen we ons in de bereiding van empanadas met gehakt, een klassieke variant die door zijn veelzijdigheid en eenvoud een favoriet is bij zowel thuisbakkers als professionele koks.
Wat zijn empanadas?
Empanadas zijn kleine, gevulde deegpakketjes waarvan de naam afkomstig is van het Spaanse woord "empanar", wat "inpakken" of "omhullen" betekent. Deze traditionele pasteljes komen in heel Midden- en Zuid-Amerika voor en zijn er in allerlei soorten met verschillende vullingen. De vulling kan sterk variëren: klassiek is vaak een mengsel van onder andere gekruid gehakt, maar er bestaan vele varianten met kip, vis, kaas, groenten, bonen of linzen. Er bestaan zelfs zoete varianten met bijvoorbeeld appel of pompoen.
De oorsprong van de empanada ligt in het Spaanse Galicië, een regio die grenst aan Portugal. Deze gevulde deegpakketjes zijn al eeuwenoud; er zijn recepten terug te vinden in een kookboek uit de 16e eeuw. Hoewel het concept van gevuld deeg nog veel ouder is, lijkt de empanada zijn specifieke oorsprong te vinden in Spanje, of beter gezegd in de regio Galicië.
Ingrediënten voor empanadas met gehakt
Voor de bereiding van empanadas met gehakt zijn er twee componenten essentieel: het deeg en de vulling. De bronnen bieden verschillende recepten, zowel voor zelfgemaakt deeg als voor het gebruik van kant-en-klare diepvriesdeeg.
Ingrediënten voor zelfgemaakt deeg
| Ingrediënt | Aantal |
|---|---|
| Bloem | 250-600 gram |
| Koude boter | 75-125 gram, in blokjes |
| Ei | 1-2 eieren |
| Water | 50-200 ml (koud of lauwwarm) |
| Zout | 1 theelepel |
| Roomboter | 75 gram (optioneel, gesmolten) |
Ingrediënten voor de gehaktvulling
| Ingrediënt | Aantal | Opties |
|---|---|---|
| Gehakt | 250-500 gram | Rundergehakt, kippengehakt of vegetarisch gehakt |
| Ui | 1-2 middelgrote uien | Fijngehakt |
| Knoflook | 2-4 teentjes | Fijngehakt |
| Paprika | 1-2 paprika's | Rood of geel, fijngehakt of in blokjes |
| Olie | 2-3 eetlepels | Olijfolie, zonnebloemolie |
| Tomatenpuree | 1 blikje (ongeveer 70 gram) | Optioneel |
| Kruiden | Zie hieronder | |
| Eieren | 2-3 eieren | Hardgekookt, in plakjes |
| Peterselie | Handvol | Fijngehakt, optioneel |
Kruiden voor de vulling:
- Paprikapoeder: 1 theelepel
- Komijn: 1/2 theelepel
- Chilipoeder: 1/4 theelepel (optioneel, voor extra pit)
- Gerookt paprikapoeder: 1 theelepel (optioneel)
- Korianderpoeder: 2 theelepels (optioneel)
- Oregano: 1 theelepel (optioneel)
- Kurkuma: 1/2 theelepel (optioneel)
- Gedroogde Italiaanse kruiden: 2 theelepels (optioneel)
- Zout en peper naar smaak
Bereidingswijze
Het deeg maken
Er zijn twee hoofdmogelijkheden voor het deeg: zelf maken of kant-en-klare diepvriesdeeg gebruiken. Voor zelfgemaakt deeg volgen deze stappen:
- Meng de bloem en het zout in een kom.
- Voeg de koude boter toe en kneed met je vingertoppen tot een kruimelig mengsel.
- Voeg het ei en het water (of gesmolten roomboter en lauwwarm water) toe en kneed snel tot een samenhangend deeg.
- Wikkel het deeg in plasticfolie en laat het minstens 30 minuten rusten in de koelkast.
Voor een alternatief recept met meer bloem: 1. Meng de bloem en zout in een kom. 2. Voeg de gesmolten roomboter toe en meng. 3. Voeg de eieren (op kamertemperatuur) en lauwwarm water toe. 4. Kneed tot een soepel deeg. 5. Laat het deeg even rusten.
De gehaktvilling bereiden
- Verhit de olie in een pan op middelhoog vuur.
- Bak de ui en knoflook gedurende 3-5 minuten tot ze zacht zijn.
- Voeg het gehakt toe en bak het rul en bruin, ongeveer 8 minuten. Schep regelmatig om.
- Voeg de paprika, kruiden (paprikapoeder, komijn, chilipoeder, etc.) en eventuele andere kruiden toe en bak nog 2-3 minuten mee.
- Voeg eventueel tomatenpuree toe en meng goed door.
- Als laatste, snijd de peterselie fijn en schep door het gehakt.
- Breng op smaak met peper en eventueel zout.
- Kook eventueel 2-3 eieren hard (ongeveer 8 minuten), laat ze schrikken, pel ze en snijd ze in stukjes. Voeg de stukjes eieren toe aan de vulling en laat 30 minuten afkoelen.
De empanadas vormen
- Verwarm de oven voor op 200°C.
- Als je diepvriesdeeg gebruikt, laat deze ontdooien (ongeveer 15 minuten).
- Verdeel het deeg in porties (meestal 10 porties voor dit recept).
- Rol elke portie uit tot een cirkel (ongeveer 15 cm diameter). Als je kant-en-klare deegplakjes gebruikt, kun je eventueel met een kommetje de hoekjes afsnijden voor een perfecte cirkel.
- Verdeel de gehaktvulling over één helft van het deeg.
- Maak de randjes van het deeg licht vochtig met wat water.
- Vouw het deeg dubbel over de vulling.
- Druk de randen goed aan met een vork en vouw ze eventueel wat om, zodat ze goed dicht blijven.
De empanadas bakken
- Bestrijk het deeg met losgeklopt ei voor een mooie glans en een goudbruine kleur.
- Bak de empanadas in 20-30 minuten goudbruin en gaar in de voorverwarmde oven.
- Je kunt de empanadas zowel koud als (lauw)warm serveren.
Variaties op het recept
De bronnen bieden verschillende suggesties om het basisrecept aan te passen aan eigen smaak:
Vegetarische empanadas
Vervang het gehakt door vegetarisch gehakt, champignons, spinazie of andere gekozen groenten. Voor een extra smaakvolle vegetarische vulling kun je ook linzen, bonen of kikkererwten gebruiken in combinatie met kruidige groenten.
Empanadas met kaas
Voeg geraspte kaas toe aan de gehaktvulling, of maak een vulling van alleen kaas. Denk aan mozzarella, cheddar of geitenkaas. Voor een extra verrassing kun je een stukje kaas in het midden van de vulling plaatsen voor een gesmolten kern.
Empanadas met kip
Vervang het rundergehakt door kippengehakt of gebruik stukjes gekookte kip. Voeg extra kruiden toe zoals komijn en oregano voor een authentieke smaak.
Empanadas met een pittige twist
Voeg meer chilipoeder, verse chilipepers of sambal oelek toe aan de vulling voor een extra pittige variant. Bron 4 suggereert specifiek om voor een pittige gehaktvulling extra chilipeper of sambal oelek naar smaak toe te voegen.
Zoete empanadas
Hoewel de focus in dit artikel ligt op hartige empanadas met gehakt, zijn er ook zoete varianten mogelijk. Vul de empanadas met appel, kaneel en suiker, of met andere zoete vullingen naar keuze. Bron 1 noemt expliciet dat er zelfs zoete varianten bestaan met bijvoorbeeld appel of pompoen.
Tips voor het maken van de beste empanadas
De bronnen bieden verschillende tips om perfecte empanadas te maken:
- Zorg ervoor dat de boter voor het deeg ijskoud is. Dit zorgt voor een knapperiger resultaat.
- Laat het deeg voldoende rusten in de koelkast. Dit maakt het makkelijker om uit te rollen en verbetert de textuur.
- Vul de empanadas niet te vol. Anders kunnen ze tijdens het bakken openbarsten.
- Druk de randen van de empanadas goed aan. Zo voorkom je dat de vulling eruit loopt tijdens het bakken.
- Bestrijk de empanadas met een losgeklopt ei voor een mooie glans en een goudbruine kleur.
- Experimenteer met verschillende vouwtechnieken of gebruik simpelweg een vork om de randen dicht te drukken.
- Empanadas kunnen zowel gebakken als gefrituurd worden. Bakken in de oven geeft een lekker deeghapje met een lekkere bite en een iets krokant jasje.
Serveren en bewaren
Empanadas zijn veelzijdig te serveren. Ze kunnen als voorgerecht, hoofdgerecht, borrelhapje of snack worden geserveerd. Lekker met een simpele salade, of met diverse sauzen zoals knoflookdip, pittige salsa of een yoghurtsausje.
Empanadas met gehakt kun je enkele dagen in de koelkast bewaren. Zorg ervoor dat ze goed zijn afgekoeld voordat je ze in een luchtdichte container bewaart. Je kunt ze ook invriezen voor langere bewaring. Om ingevroren empanadas te serveren, kun je ze eerst ontdooien en vervolgens opwarmen in de oven of oven.
Conclusie
Empanadas met gehakt zijn een heerlijke traktatie die je zo op tafel tovert. De geur van versgebakken deeg, gevuld met een kruidige gehaktvulling, is onweerstaanbaar. Dit recept is perfect om zelf te maken en indruk te maken op vrienden en familie. Of je nu een snelle lunch, een smakelijk diner of een feestelijk hapje zoekt, empanadas zijn altijd een goed idee.
De veelzijdigheid van empanadas maakt ze bijzonder geschikt voor verschillende gelegenheden en smaakvoorkeuren. Met de basisrecepten en variaties uit deze bronnen kun je eindeloos experimenteren met verschillende degen, vullingen en smaakcombinaties. Of je nu kiest voor zelfgemaakt deeg of de handigheid van kant-en-klare deegplakjes, de resultaten zullen zeker indruk maken.
De traditionele bereidingswijze, gecombineerd met moderne variaties, zorgt ervoor dat empanadas een plek verdienen in het repertoire van elke amateur- en professionele kok. Probeer dit recept en ontdek waarom deze kleine deegpakketjes al eeuwenlang een geliefde lekkernij zijn over de hele wereld.